ايّاه و امّا الصّلاة العتمة فان القبر ظلمة و يوم القيمة ظلمة فما من قدم مشت فى ظلمة الليل الى صلاة العتمة الّا حرّم اللَّه عليه قيود النار و يعطى نورا يجوز به على الصراط و امّا صلاة الفجر فما من مؤمن يصلّى الفجر اربعين يوما فى جماعة ، الّا اعطاه اللَّه براتين براءة من النار و براءة من النفاق » . و اوقات اين نماز پنچ گانه مختلف است و بيان آن هم در قرآن است و هم در سنت قال اللَّه تعالى : - فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِيًّا وَ حِينَ تُظْهِرُونَ حين تمسون وقت نماز شام و خفتن است و حين تصبحون وقت نماز بامداد ، و عَشِيًّا - نماز ديگر - و حِينَ تُظْهِرُونَ نماز پيشين . جاى ديگر گفت فسبّح به حمد ربك قبل طلوع الشمس . وقت نماز بامداد است ، و قبل غروبها ، نماز ديگر ، و من آناء الليل نماز شام و خفتن - و اطراف النهار - نماز پيشين . اين بيان اوقات نمازست از كتاب خداى عز و جل اما از جهت سنت آنست كه ابن عباس روايت كرد از مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم قال « امّنى جبرئيل عند باب البيت ، فصلّى بى الظهر حين زالت الشمس و الفىء مثل الشراك ، و صلى بى العصر ، حين كان كل شىء به قدر ظلّه ، و صلى المغرب حين افطر الصائم ، و صلّى العشاء حين غاب الشفق ، و صلى الصبح ، حين حرم الطعام و الشراب على الصائم ، و صلى الظهر فى اليوم الثانى ، حين كان كل شيء به قدر ظلّه ، وقت العصر بالامس ، و صلى العصر حين صار ظل كل شيء مثله ، و صلى المغرب للوقت الاول ، لم يؤخرها عنه ، و صلى العشاء حين ذهب ثلث الليل ، و صلى الصبح حين اسفر ، ثم التفت الى فقال يا محمد : - هذا وقت الانبياء قبلك و الوقت ما بين هذا الوقتين » معنى محافظت بپاى داشتن اين نمازهاست به اين وقتهاى معين و حقوق آن بتمامى بجاى آوردن . مصطفى گفت : كسى كه در نماز تأخير افكند و حقوق آن بجاى نيارد او را منافق نام كرد ، فى قوله صلّى اللَّه عليه و آله و سلم : - تلك صلاة المنافق ، يجلس يرقب الشمس حتى اذا اصفرت و كانت بين قرنى الشيطان ، قام فنقر اربعا لا يذكر اللَّه فيها الّا قليلا » و قال صلّى اللَّه عليه و آله و سلم لعلى « يا على ، لا تؤخّر الصلاة اذا آنت و الجنازة اذا حضرت و الايم اذا وجدت لها كفوا » و بدان كه حقوق نماز بعضى شرائط است و بعضى اركان ، و بعضى مسنونات و هيآت ، اما شرائط آنست كه بيرون از نماز افتد ، در مقدمهء آن پنج شرط است : طهارت و ستر عورت و ايستادن بر جاى پاك و روى به قبله آوردن و شناختن وقت نماز بيقين يا بقلبه ظن ، و اجناس